Ik las op het internet http://vint.sogeti.nl/?p=291 een interview met Wouter van Beek, cultureel antropoloog en hoogleraar aan de Universiteit Tilburg.  Hierin wordt hem gevraagd naar zijn gedachte over het idee dat we huidige virtuele communities zouden kunnen zien als een terugkeer naar de stammencultuur, zoals we die bijvoorbeeld nog steeds in Afrika kennen. Er zijn al meer wetenschappers geweest die dit voorspelden. In de jaren 60 werd dit al voorspeld door Marshall McLuhan.  Hij deed dit in zijn boek met de titel  ‘interconnected tribes’ in 1960. Howard Rheingold had het  in1993 over real-time tribes in zijn boek over virtual communities.

Van Beek werd de vraag voorgelegd, als expert op het gebied van stammenculturen, of hij de indruk heeft dat we met de virtuele communities terugkeeren naar de stammencultuur van wel eer.

 Hij vertelt in zijn betoog echter juist het tegengestelde. Volgens hem, zijn wij tegenwoordig juist niet bezig op de manier zoals het er in stammenculturen aan toe gaat. Hij legt dit uit met een mooi voorbeeld. Personen binnen Stammenculturen hebben heel veel banden met elkaar. Bijv.  Je bent met je neef op vakantie geweest. Je werkt met hem samen en je bent met zijn zus getrouwd (multi-stranded).  In onze huidige samenleving is dit niet meer. Nu heeft men wel veel banden maar niet  meer met dezelfde persoon. Je kent iemand van het werk. een ander iemand van het voetbal en weer iemand anders van de school van je kind. (single – stranded).

We leven nu dus in een single-stranded- samenleving. Een “strand” is het draadje dat je verbind met de andere persoon. Wat we nu dus krijgen is dat er een aantal virtuele draadjes bijkomen. Neem bijv. second life en MSN. Maar ook dit zijn single-stranded relaties. Je kent iemand uit het spel Second life. Je hebt contact met een ander in MSN en weer met een ander in Hyves. Dus het vergelijk met de stammencultuur gaat totaal niet op.

Wat verder een heel duidelijk verschil is dat de stammencultuur veel meer gericht is op het “Real Life- principe”, m.a.w.  het daad werkelijke contact van mens tot mens. Zij kennen eigenlijk maar één virtuele wereld en dat is hun geloof (de religie).

Dit is in onze samenleving heel anders wij kennen naast de echte virtuele werelden als Second life en MSN ook nog een aantal vormen die je ook virtueel zou kunnen noemen volgens van Beek. Zoals bijv. Reclame, sport en wetenschap.

Het terugkeren naar de stammencultuur door middel van virtuele communities zou dus nooit kunnen. Want als je die virtuele communities zou inrichten aan de hand van de basiskenmerken van stammenculturen zou juist de real-life contacten de boventoon moeten voeren. Zoals van Beek het zo mooi noemt: Het face-to-face contact, dansen, feesten, eten, drinken en werken.

Dit betoog van van Beek geeft één ding heel duidelijk weer. Hij zegt het heel mooi. De technoligische ontwikkeling heeft ons erg veel goeds gebracht. Eén ding hebben we echter verloren en dat is “community”

Ik ben het, voor wat dat laatste beteft, volledig met hem eens.  Deze virtuele communities zijn prachtige uitvindingen die  de grenzen en tijd hebben doen vervagen.  Het is al mogelijk, als je het zou willen, de rest van je leven in de virtuele wereld te verblijven. Er zijn  al voorbeelden van mensen die dag en nacht in Second life bivakeren. Ondanks al  deze mogelijkheden van de virtualiteit blijven de tools die er nu zijn, zoals second life, hyves, msn, etc. middelen om contact met elkaar te houden voor het plezier en voor de momenten dat het niet anders kan dan via virtuele wegen. Je levensdoel zou nooit de virtuele ruimte zelf mogen worden. Een mens  moet blijven participeren in het werkelijke leven om het virtuele leven nog op waarde te kunnen schatten. 

 Je praat tegenwoordig net zo makkelijk met iemand uit de Verenigde Staten als met je buurman in de straat. Dit heeft zijn grote waarde echt wel bewezen. Toch is het vooral ontstaan om contact met elkaar te hebben als mens. Dus mijn advies voor deelnemers aan virtuele communities. Gebruik de huidige virtuele systemen zoveel mogelijk. Het is prachtig om te doen. Maar gebruik het wel als tool om het “werkelijke leven “  (Real-life) aangenamer te maken. Ga nooit alleen voor virtualiteit, zorg ook voor genoeg Real Life community.